Umowa zlecenie, umowa o dzieło

umowa_nadzor_inwestorski_440663

Umowy zlecenie i o dzieło są umowami cywilnoprawnymi. Pełnią inne funkcje i powodują różne skutki. Umowa zlecenie to najpopularniejsza aktualnie forma zatrudnienia w Polsce.  Jest to umowa cywilnoprawna i określona na konkretnie wskazanych warunkach. Nie ma obowiązku podpisywania umowy. Może więc być ot umowa ustna. Jest ona nawiązywana w celu wykonania zleconego działania. Wynagrodzenie musi być ustalone, ale może być też to praca nieodpłatna. W wyjątkowych przypadkach zadanie ustalone w umowie nie musi być wykonywane przez osobę określoną w umowie. Czynności więc mogą być zrealizowane przez osobę trzecią. Celem umowy nie jest ciąg zleceń, jak w przypadku umowy o pracę a wykonanie jednej konkretnej czynności – ustalonej w umowie.  Rozwiązanie umowy może nastąpić w każdej chwili przez każde ze stron, chyba że inaczej stwierdzono w umowie. Umowy zlecenia charakteryzują się zazwyczaj dużą swobodą i samodzielnością pracowników w zakresie organizowania pracy, również nie ma tu mowy o konkretnych ustalonych godzin pracy – ważne są jedynie czas rozpoczęcia i zakończenia danej czynności. Oprócz tego zatrudnienie pracownika w oparciu o umowę zlecenie wiąże się z opłacaniem 20% kosztów uzyskania przychodu. Ciekawym aspektem bardzo często wykorzystującym przez pracodawców w Polsce jest brak obowiązku opłacania składek ZUS w stosunku do studentów zleceniobiorców, jest tu mowa o studentach do 26 roku życia. Dlatego też tak wiele studentów jest zatrudnianych w trakcie nauki na uczelniach wyższych.

Umowa o dzieło to o umowa o konkretny cel – produkt, usługę, naprawę. Mówimy tu o namacalnym rezultacie. Umowa o dzieło jest podpisywana przez zlecającego dzieło i przyjmującym zlecenie. Poprzez zawarcie umowy o dzieło wykonawca zobowiązuje się do wykonania danej pracy, a zamawiający do wypłaty wynagrodzenia określonego w umowie. Umowa o dzieło charakteryzuje się tym, że wykonawca nie ma prawa do ubezpieczeń emerytalnych, chorobowych, rentowych, wypadkowych ani zdrowotnych i nie opłaca z tego tytułu składek, natomiast zleceniobiorca umowy zlecenia zobowiązany jest płacić  połowę składki rentowej i emerytalnej, składkę zdrowotną a czasem także ZUS (chyba, że przysługuje mu prawo do zwolnienia z tych opłat). Zleceniobiorcy obu tych umów muszą opłacić podatek dochodowy.

To która umowa jest korzystniejsza jest kwestią indywidualną i trzeba ją dopasowywać do konkretnych przypadków. Umowy te potocznie nazywane są umowami śmieciowymi . Budzą wiele kontrowersji. Podpisuje je wiele osób, którzy chcą ominąć  przepisy prawa pracy lub obniżyć podatkowe wydatki związane z zatrudnianiem pracowników.

 

Umowa o pracę

Macro of businesswoman signing contract.
Umowa o pracę

Warto jest wskazać różnice wynikające z umów o pracę. Istnieje możliwość podpisania umowy o pracę, umowy zlecenia i umowy o dzieło. Umowa o pracę jest umową na określony czas i praca ta musi być wykonywana osobiście przez osobę podpisującą umowę. Termin rozpoczęcia umowy musi być jasno określony. Za pracę opisaną w umowie należy się określone wynagrodzenie, które musi być zgodne z obowiązującą minimalną kwotą wynagrodzenia miesięcznego. Jest ona konkretnie wskazana i nie można przekraczać jej minimum zatrudniając pracownika. Celem umowy jest stałe wykonywanie konkretnych czynności, obowiązków. Podpisując umowę o pracę zatwierdzamy podporządkowanie pod danego pracodawcę, co wiąże się z obowiązkiem wykonywania jego poleceń.  Umowa o pracę musi być sporządzona pisemnie. Pracodawca jest zobowiązany do opłacania składek swoich pracowników. Pracownikom, którzy posiadają podpisane umowy o prace przysługuje prawo do urlopu. Każdy pracownik pracujący na umowę o pracę ma prawo do wzięcia urlopu wypoczynkowego. Każdy ma 20 dni, które może wykorzystać w ciągu roku,  jeśli staż pracy jest krótszy niż 10 lat lub 26 dni, jeśli staż pracy to więcej niż10 lat. Studentom po studiach wyższych dolicza się 8 lat, który stanowi staż pracy.

Kodeks pracy reguluje też kilka typów umów o pracę.

Pierwsza z nich to umowa na umowa na czas nieokreślony, która jest najbezpieczniejsza dla pracownika, najbardziej stabilna i cieszy się największym zainteresowaniem.  Zapewnia największą ochronę przed zwolnieniem. Można ją wypowiedzieć tylko z uzasadnionych przyczyn. Kolejną umową o pracę jest umowa na okres próbny. W trakcie umowy próbnej sprawdza się kwalifikacje pracownika. Zatrudnienie na zasadach tej umowy nie może trwać dłużej niż 3 miesiące. Kolejnym typem umowy o pracę, jest umowa na czas określony. Ulega ona rozwiązaniu po upływie terminu w niej wskazanego, a strony mogą ją wypowiedzieć z 2-tygodniowym wypowiedzeniem.  Kolejnym przypadkiem terminowej umowy o pracę jest umowa zawierana na czas wykonania określonej pracy. Zwykle podpisuje się ją wtedy, gdy nie da się ściśle określić czasu trwania powierzonego zajęcia. Rozwiązuje się ona automatycznie w dniu ukończenia pracy. Kolejnym typem umowy o pracę jest umowa na zastępstwo za innego pracownika. Nieobecność takiego pracownika jest zwykle usprawiedliwiona np. osoba ta jest na urlopie macierzyńskim.  W kolejnym wpisie wytłumaczę zasady funkcjonowania umów cywilnoprawnych.